2003

microniveau

Winnaar 2003: Vereniging Natuurmonumenten

Opdrachtgevers Vereniging Natuurmonumenten

Opdrachtgevers Vereniging Natuurmonumenten, winnaar 2003

Uit het juryverslag

Uitkijktoren Fochteloerveen
Architect: D.A. de Haan
De uitkijktoren nabij het Fochteloerveen in Zuidoost-Friesland is van een grote, eenvoudige schoonheid. De gegalvaniseerde stalen draagconstructie is bedekt met onbewerkte larikslatten in een patroon van vierkanten. Dat is eigenlijk alles. Maar door de gehoekte, slangachtige vorm, eindigend in een breed oog - een cycloop - heeft de in wezen simpele voorziening iets majestueus gekregen, wat nog wordt versterkt door het on-Nederlandse, adembenemende uitzicht over het uitgestrekte hoogveengebied. Alsof de bezoeker een steppengebied uit een heel ander continent ontwaart. De trapconstructie wordt ondersteund door twee forse stalen buizen over de hele lengte van de toren, wat de spanning in het ontwerp helaas wat doet afnemen. Desalniettemin vindt de jury dat hier sprake is van een grote architectonische prestatie, die met relatief simpele middelen is behaald en waaraan de opdrachtgever, door geduld, souplesse en inlevingsvermogen aan de dag te leggen, veel heeft bijgedragen.

Paviljoen in Nationaal Park Veluwezoom (de Posbank)
Architect: Bjarne Mastenbroek, de architectengroep
Het paviljoen De Posbank zorgde bij de jury voor veel discussie. De uitgesproken vormgeving leidde zowel tot bewonderende uitspraken als tot sceptische commentaren (de roes van het teveel). Als de definitie juist is dat goede architectuur spraakmakende architectuur is, dan is het paviljoen van architect Bjarne Mastenbroek zeker geslaagd te noemen. Maar niet alleen om die reden. Ook was er lof voor de luciditeit van het paviljoen, de tactiele eigenschappen van de gebruikte materialen en de milieusparende voorzieningen. Er is zonder meer sprake geweest van een geslaagde architectonische expeditie.
De Vereniging Natuurmonumenten is met dit avontuurlijke project duidelijk een nieuwe weg ingeslagen. Met het niet alleen accepteren, maar ook omarmen van de moderne architectuur, heeft men het beeld willen doorbreken van een organisatie die in haar beleid overwegend behoudend is. Het ontwerp- en bouwproces is goed doordacht en gestructureerd ter hand genomen. Waar geen expertise voorhanden was, werd die - heel verstandig - ingehuurd. Vraagtekens zette de jury bij de verhouding tussen de architectonische uitwerking en de uitgedragen ideologie wat tot een innerlijke tegenstrijdigheid in het project heeft geleid. Aan de ene kant is er sprake van een ruime, open benadering van de bouwopgave, aan de andere kant wordt er uitgegaan van een gelimiteerde opvatting over wat natuurlijk is.

Restauratie hoofdgebouw landgoed Koningshof in Overveen
Architect: M. Prins, Architectenbureau Fritz
De restauratie van de villa op het landgoed Koningshof in Overveen is in feite een ontdekkingstocht. Beetje bij beetje worden de oorspronkelijke gedaante van het forse landhuis en de oude functies van de ruimten blootgelegd. Stap voor stap is ook de restauratie ter hand genomen, nadat de (herstelde) buitenkant ervoor zorgt dat het verval van het gebouw resoluut is stopgezet. Uit de restauratie, die wordt uitgevoerd terwijl de huurder (het Filmmuseum) het pand in gebruik heeft, blijkt dat de opdrachtgever de werkzaamheden niet wil overhaasten en nauwkeurig onderzoek naar de oorspronkelijke materialen (behang, verf, installaties, et cetera) van groot belang acht. Het opdrachtgeverschap geschiedt dan ook onder regie. Een zorgvuldig, met veel tact uitgevoerd project, dat binnen Natuurmonumenten een voorbeeldfunctie heeft.

2003: toren
Gouden Piramide omslag 2003
Omslag 2003

Uitstel

De officiële bekendmaking van de winnaar op 16 november 2003, moest worden uitgesteld in verband met de start van een gerechtelijk onderzoek naar een van de genomineerden. Daarmee was er ook uitstel voor de documentaires over de genomineerde opdrachtgevers en de publicatie van de catalogus. Het onderzoek nam veel meer tijd in beslag dan gedacht en gehoopt. In overleg met de minister van VROM werd daarom besloten de reeds door de AVRO gemaakte documentaires in oktober 2004 (resp. op 2, 9 en 16 okt.) uit te zenden. De door uitgeverij 010 verzorgde publicatie over De Gouden Piramide 2003 werd officieel op 27 oktober 2004 bij het afscheid van Jo Coenen als rijksbouwmeester gepresenteerd. Half december 2004 werd bekend dat Woningbouwvereniging Nijestee - een van de genomineerden - had besloten zich buiten mededinging te plaatsen. Men wilde voorkomen dat de prijs en de andere deelnemers tekort werd gedaan door de uitreiking nog langer uit te stellen. Op basis van dit bericht, waarvoor grote erkentelijkheid bestaat, werd besloten de bekendmaking van de prijswinnaars van De Gouden Piramide 2003 en 2004 te combineren op 23 april 2005. Tijdens de live-uitzending voor Kunstuur werd door de Minister van VROM, mevrouw Sybilla M. Dekker, de Gouden Piramide 2003 uitgereikt.

Nominaties 2003

Jury op bezoek in een school Den Haag

Jury op bezoek in een school te Den Haag

Dienst OCW/openbaar onderwijs, Den Haag

Dislokatie Prins Willem Alexander School, Scholencomplex Wateringse Veld en Basisschool De Drentse Hoek.

Blue Moon van opdrachtgever Nijestee in Groningen

Blue Moon van opdrachtgever Nijestee in Groningen

Paviljoen voor Blue Moon Nijestee Groningen

Paviljoen voor Blue Moon bij nacht, Nijestee Groningen

Woningbouwvereniging Nijestee, Groningen

Renovatie Siersteenlaan, herstructurering Gerbrand Bakkerstraat, Blue Moonpaviljoen Grote Gang.

 Zonnewoning te Dalem

Simon van Duijvenbode voor zijn Zonnewoning in Dalem

Familie van Duyvenbode, Dalem

Zonnewoning

Jury op bezoek bij Jos Post, Triade Den Helder

Jury op bezoek bij Jos Post, Triade Den Helder

Stichting Triade, Den Helder

 Triade - centrum voor kunsteducatie.

Jury 2003

Jury 2003, v.l.n.r. Marga Duijnker, Ed de Vries, Frits van Dongen, Paul Vermeulen, Rik Zaal, Nikol Dietz, Hans van der Made, Ton Idsinga (secretaris) en Jo Coenen (voorzitter).

Jury 2003