2014

Mninster Bussemaker reikt Gouden Piramide uit aan Marie-Louise Meuris van de Nieuwe Ooster

Minister Bussemaker reikt Gouden Piramide uit aan Marie-Louise Meuris van de Nieuwe Ooster
foto: Valerie Kuypers

De Nieuwe Ooster in Amsterdam wint Gouden Piramide 2014

Op 22 november 2014 heeft minister Bussemaker van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap de Gouden Piramide 2014, de Rijksprijs voor inspirerend opdrachtgeverschap, uitgereikt aan begraafplaats en crematorium De Nieuwe Ooster in Amsterdam. De Nieuwe Ooster krijgt de prijs voor de meerjarige restauratie van het park en de gebouwen. De Gouden Piramide werd in het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties in Den Haag in ontvangst genomen door Marie-Louise Meuris, directeur van De Nieuwe Ooster. Naast een trofee bestaat de prijs uit een geldbedrag van 50.000 euro en een architectuurplaquette.

Asbestemmingsgebied De Nieuwe Ooster begraafplaats

Asbestemmingsgebied de Nieuwe Ooster begraafplaats en crematorium
Foto: Studio Hagens

Islamitisch bewassingspaviljoen

Islamitisch bewassingspaviljoen de Nieuwe Ooster
Ontwerp: Atelier PUUUR
Foto: Teo Krijgsman

Over het project

De Nieuwe Ooster is een begraafplaats en crematorium in Amsterdam, waarvan het eerste deel in 1889 is aangelegd naar een ontwerp van landschapsarchitect L.A. Springer. In 2001 werd begonnen met een omvangrijke restauratie en vernieuwing, die in 2014 grotendeels is voltooid. Cruciaal bij de planontwikkeling was het ontwerp waarmee Karres en Brands landschapsarchitecten de prijsvraag wonnen voor een nieuw asbestemmingsgebied. In dat ontwerp lag tevens een visie voor het hele gebied besloten, waarbij het meest recente deel van De Nieuwe Ooster was aangewezen voor nieuwe ontwikkelingen. Naar analogie van een ‘streepjescode’ werd deze zone opgedeeld in evenwijdige stroken die ruimte bieden aan de meest uiteenlopende manieren om overledenen te gedenken. Ook het entreegebied is flink onder handen genomen; hier lag de nadruk op het herstellen van de oorspronkelijke kwaliteit. Latere toevoegingen zijn verwijderd en de uit 1939 daterende aula is gerestaureerd en uitgebreid met een nieuw crematorium.

Opdrachtgever Marie-Louise Meuris

Opdrachtgever Marie-Louise Meuris, winnaar 2014.
Foto Jiri Büller

Uit het juryrapport

De restauratie en vernieuwing van De Nieuwe Ooster laten zien hoe belangrijk het kan zijn als een vastberaden opdrachtgever visionaire ontwerpers ertoe brengt uit een opgave te halen wat erin zit. (…) Gedurende de vele jaren die het proces omspant, bleef [directeur] Meuris een opdrachtgever die vasthoudend was als dat nodig was, en tegelijk ontvankelijk op momenten dat zich kansen voordeden. (…) Visie, vasthoudendheid, maar ook ‘het zich niet laten opsluiten in een blauwdruk’. Het zijn ingrediënten die van de restauratie en vernieuwing van De Nieuwe Ooster een prestatie van formaat hebben gemaakt.

Zie bijlage onderaan deze pagina voor het complete juryrapport

Omslag van publicatie Gouden PIramide 2014 'Voortbouwen'

Omslag publicatie Gouden Piramide 2014

Publicatie Voortbouwen

De beste inzendingen van de Gouden Piramide 2014 worden uitvoerig beschreven in de publicatie Voortbouwen van Uitgeverij nai010 (ISBN 978-94-6208-162-8). Helaas is gebleken dat het geluid op de dvd in het boek niet goed is. Mocht u een correcte dvd willen ontvangen, stuur dan een mail naar info@goudenpiramide.nl. De Gouden Piramide is een initiatief van de ministeries van Infrastructuur en Milieu, van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. De prijs wordt jaarlijks uitgereikt – in oneven jaren voor gebiedsontwikkeling en in even jaren voor architectuurprojecten.

Genomineerden Gouden Piramide 2014 met minister Bussemaker

Genomineerden Gouden Piramide 2014 met minister Bussemaker
foto: Valerie Kuypers

Genomineerden 2014

Onder leiding van Rijksbouwmeester Frits van Dongen nomineerden juryleden Marinke Steenhuis, Christiaan Weijts, Paula Verhoeven, Birgitte de Maar en Eric Frijters vijf opdrachtgevers voor de Gouden Piramide 2014. Winnaar werd De Nieuwe Ooster. De overige genomineerde opdrachtgevers 2014 waren:

Ithaka te Almere met zwemvijver.

Ithaka te Almere met zwemvijver
Ontwerp: VMX Architects en RAAAF
Foto: Vincent Boon

Jury bezoekt Ithaka in Almere, juni 2014

Jury bezoekt Ithaka in Almere, juni 2014
Foto: Saskia Voest

Edwin Oostmeijer en Van Bekkumgroep met Ithaka

Een project van 'collectief particulier opdrachtgeverschap' is succesvol door de bouwcrisis geloodst. De bewoners zijn intensief bij de planontwikkeling betrokken geweest. Het resultaat is een attractief woonmilieu, met een hoge ontwerpkwaliteit van zowel de woningen als de collectieve buitenruimte.
Ontwerp: VMX Architects, RAAAF.

MIET AIR met zwemvijver

MIET AIR met waterberging annex zwemvijver te Beers
Ontwerp: NEXIT
Foto: Thea van den Heuvel

Rijksbouwmeester Frits van Dongen en opdrachtgever Bart Stok van MIET air

Rijksbouwmeester Frits van Dongen en opdrachtgever Bart Stok van MIET air
Foto: Saskia Voest

MIET Recreartpark met MIET air in Beers

Een bevlogen opdrachtgever heeft van een verrommeld campingterrein een bijzondere culturele voorziening gemaakt: een 'artist in residence' voor beeldhouwers. Een beheerderswoning, een schuuratelier, een kasatelier en drie woon-werkpaviljoens zijn gegroepeerd op een 'boerenerf', waarop ook een zwemvijver is aangelegd.
Ontwerp: NEXIT Architecten.

Natuurderij KeizersRande

Natuurderij KeizersRande te Diepenveen
Jurybezoek 2014
Foto: Saskia Voest

Opdrachtgever Starkenburg met de ontwerpers van Keizersrande

Opdrachtgever Jaap Starkenburg met de ontwerpers van Keizersrande

Stichting IJssellandschap met Natuurderij KeizersRande in Diepenveen

Hoofdbestanddeel van de Natuurderij is een nieuw opgeworpen terp met daarop een biologisch-dynamische boerderij. Het aangrenzende landgoed heeft hiermee een buitendijkse uitbreiding gekregen. Landbouw, natuur, 'ruimte voor de rivier' en recreatie versterken elkaar, in plaats van dat ze elkaar in de weg zitten.
Ontwerp: Daad architecten, Van Paridon en de Groot, Alterra.

Jury 2014 bezoekt de Superkubus van Woonbron

Jury 2014 bezoekt de Superkubus van Woonbron

Trappenhuis Superkubus Rotterdam

Trappenhuis Superkubus Rotterdam
Ontwerp: Personal Architecture Rotterdam
Foto: René de Wit

Stichting Woonbron met de Superkubus in Rotterdam

Tussen de kubuswoningen van Piet Blom (een gemeentelijk monument) bevinden zich twee grote kubussen. Een ervan is verbouwd om huisvesting te bieden aan ex-gedetineerden. De woningcorporatie heeft durf getoond door het gebouw een functie te geven die niet onomstreden is. Door zijn bijzondere vorm was de herbestemming van de 'superkubus' bovendien een lastige ontwerpopgave.
Ontwerp: Personal Architecture Rotterdam.

Jury 2014

Jury Gouden Piramide 2014
vlnr: Christiaan Weijts, Marinke Steenhuis, Frits van Dongen, Paula Verhoeven, zittend Olof Koekebakker, Eric Frijters en Birgitte de Maar 
Foto: Jiri Büller

Jury 2014

Birgitte de Maar, directeur vastgoed Rochdale

Birgitte de Maar is verantwoordelijk voor de afdeling Vastgoed van Woningstichting Rochdale in Amsterdam. Daarvoor was zij directeur van Rochdale Projectontwikkeling, voorheen Delta Forte. Bij Delta Forte was zij eerder projectmanager en hoofd gebiedsontwikkeling. Na haar studie architectuurgeschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam werkte De Maar als redacteur van het Amsterdamse architectuurcentrum Arcam en was zij directeur van Aorta, het architectuurcentrum van Utrecht. Over de woningbouw in het Oostelijk Havengebied in Amsterdam schreef zij het boek Een Zee van Huizen.

Marinke Steenhuis, architectuurhistoricus

In 2004 startte architectuurhistoricus Marinke Steenhuis samen met Paul Meurs SteenhuisMeurs, een adviesbureau voor cultuurhistorie en transformatie-opgaven. In 2007 promoveerde zij op het werk van stedenbouwkundige en landschapsontwerper ir. P. Verhagen. Marinke Steenhuis  adviseert vastgoed- en publieke partijen bij complexe gebiedsontwikkelingen. Ze geeft les in de master landschapsarchitectuur in Wageningen en is voorzitter van de Commissie Welstand en Monumenten van de gemeente Rotterdam, lid van het kwaliteitsteam Afsluitdijk en van het 'H-team' van het Nationaal Programma Herbestemming.

Eric Frijters, architect

Eric Frijters studeerde bouwkunde aan de Technische Universiteit Eindhoven en aan de universiteit van Karlsruhe, en filosofie aan de Universiteit van Amsterdam. In 2007 richtte hij samen met Olv Klijn .FABRIC op – een bureau dat door hen wordt aangeduid als een 'creatief platform voor ruimtelijke strategieën'. FABRIC ontwerpt en onderzoekt architectuur, stedenbouw en regionale strategieën en won in 2010 de prestigieuze Prix de Rome voor architectuur. Als lector future urban regions (FUR) geeft Frijters leiding aan het Netwerkprogramma Ontwerpopleidingen, een onderzoeksprogramma van de samenwerkende academies van bouwkunst.

Paula Verhoeven, directeur Stedelijke Inrichting Rotterdam

Sinds 1 januari 2014 is Paula Verhoeven directeur Stedelijke Inrichting van de gemeente Rotterdam. Zij geeft tevens leiding aan het programma Duurzaam, dat van Rotterdam de meest duurzame havenstad van de wereld moet helpen maken. Na het voltooien van haar studie educational technology aan de Technische Universiteit Twente ging Verhoeven werken bij het ministerie van Binnenlandse Zaken. In 1993 trad zij in dienst van de gemeente Rotterdam. Voorafgaand aan haar huidige functie was zij daar onder meer hoofd van de afdeling Watermanagement en directeur Buitenruimte.

Christiaan Weijts, schrijver en columnist

Christiaan Weijts is schrijver en columnist voor NRC Next en de Groene Amsterdammer. Hij studeerde Nederlands en literatuurwetenschap aan de Universiteit Leiden, waar hij redacteur was van het Leids Universitair Weekblad Mare. Weijts heeft inmiddels drie romans op zijn naam staan, die hem onder meer de Anton Wachterprijs, de BNG Nieuwe Literatuurprijs en de Gerard Walschapprijs opleverden. Daarnaast is hij tweemaal genomineerd geweest voor de AKO Literatuurprijs. In Weijts' roman Euforie is een prominente rol weggelegd voor de architectuur.

Voorzitter en secretaris

Rijksbouwmeester Frits van Dongen was voorzitter en Olof Koekebakker secretaris van de jury in 2014. Beiden hadden geen stemrecht.