Wat is de Gouden Piramide?

 

Rijksprijs voor inspirerend opdrachtgeverschap

De Gouden Piramide is de tweejaarlijkse rijksprijs voor inspirerend opdrachtgeverschap. Meedingen kan met elk uitgevoerd of bijna uitgevoerd project waaraan een architectonisch, stedenbouwkundig of landschappelijk ontwerp ten grondslag ligt. Dat kan een enkel bouwwerk of een openbare ruimte zijn, maar ook een compleet stadsdistrict of natuurgebied. Het kan om een nieuwe ontwikkeling gaan, maar ook om herbestemming, renovatie of tijdelijk gebruik. Het gaat om de durf en ambitie achter het project. Om de vernieuwing die is gezocht, en de manier waarop.

Alle opdrachtgevers kunnen voor de prijs in aanmerking komen. Particulieren, instellingen, bedrijven, corporaties, overheden, ontwikkelingscombinaties, enzovoort. Alleen de rijksoverheid is van deelname uitgesloten. Opdrachtgevers die willen deelnemen, konden zich inschrijven tot woensdag 13 december 2017. Een opdrachtgever kan één project indienen en het moet in Nederland zijn.

Edwin Oostmeijer met trofee

Edwin Oostmeijer met trofee, winnaar 2006

Winnaar 2014: Marie-Louise Meuris van de Nieuwe Ooster

Winnaar Gouden Piramide 2014: Marie-Louise Meuris van de Nieuwe Ooster

Rijksprijs

Rijksprijs de Gouden Piramide is de opvolger van respectievelijk de rijksprijzen De Bronzen Bever (1990-1997) en De Zeven Pyramides (1998-2002). De jury wordt voorgezeten door rijksbouwmeester Floris Alkemade.

Bronzen bever

De minister van VROM stelt in 1989 de Bronzen Bever in: de Rijksprijs voor Bouwen en Wonen voor opdrachtgevers van kwalitatief hoogwaardige projecten in de utiliteitsbouw, volkshuisvesting en ruimtelijke ordening, waarbij geïnspireerd opdrachtgeverschap en het samenspel van betrokkenen hebben geleid tot een hoge ruimtelijke kwaliteit. De prijs bestaat uit een bedrag van 50.000 gulden en een kunstvoorwerp ontworpen door Eric Claus. De jury staat onder voorzitterschap van de Rijksbouwmeester. De prijs wordt zes keer uitgereikt:
1990: Kantoorgebouw Willemswerf, Rotterdam
1991: Merodeplein, Tilburg
1992: Nieuwbouw in de binnenstad van Almelo
1993: Gemeentehuis Wehl
1994: Woningbouw Park Haagseweg, Amsterdam
1995: Woningbouw en park op terrein voormalige Kromhoutkazerne, Tilburg

Zeven Pyramides

De uitbreiding van het aantal participerende ministeries bij het architectuurbeleid leidt in 1997 tot vernieuwing en verbreding van de Rijksprijs. De Zeven Pyramides (zeven prijzen) vervangen de Bronzen Bever. De nieuwe prijs maakt onderscheid in zes categorieën, zodat elk ministerie zich vertegenwoordigd weet: ruimtelijke ordening, infrastructuur, landschapsarchitectuur, wonen, utiliteitsbouw en monumentenzorg. Daarnaast wordt een zogenaamde Vrije Pyramide uitgereikt, op voordracht van de Rijksbouwmeester. De prijs bestaat uit een trofee, de geldprijs vervalt. De Zeven Pyramides worden twee keer uitgereikt, in 1998 en in 2000.

Een laatste Vrije Pyramide wordt in 2002 uitgereikt aan Huub Smeets (directeur Stadsontwikkeling en Grondzaken van de gemeente Maastricht). Hij krijgt de prijs omdat hij in zijn werk als opdrachtgever nadrukkelijk let op de context van de stad. Hij heeft zijn stempel gezet op onder andere het Sphinx-Ceramique-terrein.

Zeven Pyramides 1998:
- Pyramide Ruimtelijke Ordening: Gemeente Grave voor de ontwikkeling van de binnenstad.
- Pyramide Infrastructuur: Gemeente Rotterdam met de Erasmusbrug.
- Pyramide Landschapsarchitectuur: Goois Natuurreservaat met project Zanderij Crailo.
- Pyramide Wonen: Woningbouwvereniging Het Oosten in Amsterdam voor de woningbouwprojecten Vespucciblokken A en B, Noordwand Mercatorplein, Gebouw Wladiwostok en Woonzorgcomplex Oklahoma.
- Pyramide Utiliteitsbouw: ING Vastgoed Ontwikkeling voor het project Waagstraat in Groningen en de Bibliotheek van de Technische Universiteit Delft.
- Pyramide Monumentenzorg: Gemeente Hilversum voor de restauratie van diverse jonge ’Dudok-monumenten’.
- Vrije Pyramide: Tjeerd Dijkstra (Rijksbouwmeester 1979-1986) vanwege zijn uitzonderlijke verbondenheid met het opdrachtgeverschap.

Zeven Pyramides 2000:
- Pyramide Ruimtelijke Ordening: gemeente Tilburg voor de projecten Kunstcluster en Popcentrum.
- Pyramide Infrastructuur: waterschap Veluwe voor het gemaal Veluwe bij Heerde, de keersluis in het Apeldoornse Kanaal bij Hattum en het dijkverbeteringsproject 'Kloosterbosch' tussen Hattem en Heerde.
- Pyramide Landschapsarchitectuur: Delta Psychiatrisch Ziekenhuis Poortugaal voor de herinrichting van het ziekenhuisterrein.
- Pyramide Wonen: De Principaal Amsterdam voor de woningbouwprojecten Lightfactory en Oeverpad.
- Pyramide Utiliteitsbouw: Siemens Nederland Den Haag voor de projecten bedrijvenpark Zoetermeer, uitbreiding van het hoofdkantoor en het gebouw voor containerscanners op de Maasvlakte.
- Pyramide Monumentenzorg: gemeente Den Haag voor de restauratie (en nieuwbouw) van het Haags Gemeentemuseum.
- Vrije Pyramide: Jan Vaessen, directeur van het Openluchtmuseum in Arnhem voor het nieuwe entreegebouw en de HollandRama.

Sinds 2003 wordt de Rijksprijs voor inspirerend opdrachtgeverschap aangeduid als de Gouden Piramide. De gefragmenteerde opzet wordt losgelaten en er wordt gekozen voor een integrale aanpak.