Ga direct naar inhoud

ProsperVastgoed BV

Gezondheidscentrum De Poort van Borne
Voormalig apotheker ontfermt zich over vrijgekomen kerkgebouw in Twente

Voorgevel gezondheidscentrum in voormalige Theresiakerk. Foto Ronald Tilleman
Voorgevel gezondheidscentrum in voormalige Theresiakerk

Opdrachtgever en ontwerp

Eindverantwoordelijke:
Erik Mijnhardt

Projecttrekkers:
Erik Mijnhardt (ProsperVastgoed) en Cor Engberink (Key2-Bouwmanagement)

Ontwerp:
Reitsema & partners architects, Paula van Ess (kunstwerk)

Planvorming en realisatie:
2015–2018

Gezondheidsplein met rechts receptiebalie. Foto Ronald Tilleman
Gezondheidsplein met rechts de receptiebalie

Projectbeschrijving

Toen bekend werd dat de Theresiakerk in het Twentse Borne uit religieuze dienst zou worden genomen, meldde een aantal zorgverleners zich als potentiële nieuwe gebruikers. Hun initiatief sloot aan bij de wens van het katholieke kerkbestuur om het gebouw een maatschappelijke en publieke functie te geven. Projectontwikkelaar Erik Mijnhardt, van oorsprong apotheker, wierp zich op als begeleider van het herbestemmingsproces. Uiteindelijk kocht hij het gebouw en realiseerde hij er een gezondheidscentrum met 21 huurders, verdeeld over achttien zorgdisciplines.
Uitgangspunt bij de transformatie was dat het nieuwe gebruik de bestaande kwaliteiten van het kerkgebouw moest versterken en andersom. De Theresiakerk is in 1935 ontworpen door architect W.H.M. te Riele, in een sobere neogotische stijl. De gebruikers van nu hebben baat bij een rustige, strak vormgegeven omgeving. Deze combinatie kreeg gestalte in een nieuw gebouw binnen het bestaande, met behoud van de grote kerkruimte.
De zorginstellingen zijn gevestigd in contrasterende nieuwbouw rondom, met drie bouwlagen. Waar vroeger de kerkbanken stonden, is nu een binnenplein gemaakt waar bezoekers wachten op hun beurt of een recept afhalen. Deze openbare, niet-geklimatiseerde hal biedt zicht op bakstenen ribgewelven en de prominente glas-in-loodramen van de oorspronkelijke kerk. De doopvont en één kerkbank zijn als herinnering achtergebleven. Om een zuil krult een wenteltrap naar de loopbrug op de eerste etage, een verwijzing naar de vroegere preekstoel.
Mijnhardt vormde samen met Cor Engberink (Key2bouwmanagement) het bouwteam, tijdens de ontwerpfase versterkt met architect Theo Reitsema. Zij werkten zonder hoofdaannemer. Tegenslagen werden in direct overleg met de uitvoerders opgelost, soms op inventieve wijze. Een voorbeeld is de toepassing van een in Nederland weinig bekend bouwsysteem, geïmporteerd uit Bulgarije: lichtgewicht wanden van gewapend polystyreen met een afwerking van spuitbeton. Dit systeem kwam in beeld omdat de kerk niet toegankelijk was voor zwaar bouwmaterieel. De regie bleef strak in handen van de opdrachtgever. Mede daardoor nam het hele proces van kopen, herontwikkelen, bouwen en opleveren niet meer dan twee jaar in beslag.

Juryoordeel

Deze opdrachtgever combineerde twee moeilijke opgaven. Ten eerste bracht hij meer dan twintig partijen in de zorg bij elkaar. Dat versterkt de zorginfrastructuur van Borne. Zorgorganisaties zelf hebben doorgaans niet het ondernemershart dat nodig is om de krachten collectief te organiseren. De helpende hand van de ontwikkelaar zal welkom zijn geweest. Ten tweede gaf hij hiermee een nieuwe toekomst aan een vrijgekomen kerkgebouw. Herbestemming van kerkgebouwen is in Nederland aan de orde van de dag, maar notoir lastig. De Poort van Borne is een geslaagd voorbeeld. De vormgeving houdt de ruimtelijkheid van de kerk in stand of versterkt die zelfs.

Trap en loopbrug naar kantoren en behandelkamers eerste verdieping  Foto Ronald Tilleman
Trap en loopbrug naar kantoren en behandelkamers op de eerste verdieping

Deel via social media