Ga direct naar inhoud

Gerrit Rietveld Academie en Sandberg Instituut

Fedlev-gebouw
Amsterdamse kunstacademie benut het eigen creatieve kapitaal bij het ontwerp van een derde pand

Fedlev-gebouw gezien vanuit Rietveld Academie Foto Remco Bruggink
Fedlev-gebouw gezien vanuit Rietveld Academie, Amsterdam

Opdrachtgever en ontwerp

Eindverantwoordelijke:
Annelies van Eenennaam

Projecttrekkers:
Annelies van Eenennaam, Judith Kroon en Arnoud Kortebout

Ontwerp:
Fedlev, o.l.v. Paulien Bremmer, i.s.m. Hootsmans Architectuurbureau

Planvorming en realisatie:
2011–2019

Souterrain met leslokalen en bibliotheek.  Foto Jeroen Verrecht
Souterrain met leslokalen en bibliotheek

Porjectbeschrijving

Toen het besluit viel dat er een derde gebouw moest komen op het terrein van de Rietveld Academie en het Sandberg Instituut in Amsterdam, deed de kunstacademie een open oproep aan studenten, docenten en alumni. Met een ontwerp uit eigen gelederen zou de nieuwbouw dicht bij het karakter van de gemeenschap blijven, zo was de gedachte. Talent en kwaliteit genoeg. Ervaring in de architectuur was geen vereiste, laat staan ervaring met vergelijkbare onderwijs- of cultuurgebouwen. Zo nodig kon architectonische expertise worden toegevoegd. Met deze constructie schonk de academie een bijzondere kans aan de eigen community en legde ze de weg open naar een eigenzinnig, onverwacht gebouw.
Uit twintig voorstellen werd Fedlev verkozen. Fedlev (‘Federation Levitation’) is een multidisciplinair team van vier onder leiding van architect Paulien Bremmer. Gedurende de periode van ontwerp en uitvoering is het team met wisselende deelnemers uitgebreid en vanaf het voorontwerp is samengewerkt met Hootsmans Architectuurbureau.
Het Fedlev-gebouw is consequent vormgegeven als een sociale ruimte. Er wordt onderwijs gegeven en er zijn vrije projectruimtes. Het bevat specifieke ruimtes zoals een houtwerkplaats, een assemblagehal, een auditorium en filmstudio. Al deze functies vloeien in elkaar over. Gangen en trappen zijn geïntegreerd met verblijfsruimtes, waardoor het gebouw uitnodigt tot ontmoeting en collectiviteit. Het gezamenlijke karakter van het ontwerp krijgt extra reliëf met ‘white spaces’, onderdelen van het interieur die door anderen binnen de gemeenschap zijn ontworpen en uitgevoerd.
Die sociale betekenis strekt zich uit tot de buitenlucht. Het dak leent zich voor exposities, performances en tijdelijke constructies. De ingenomen plek op het terrein wordt zo goedgemaakt. En de glazen gevel in de plint is op veel plekken te openen.
De beide andere gebouwen op het complex zijn ontworpen door grote namen in de architectuur: Gerrit Rietveld in 1966 en Benthem Crouwel in 2003. Het Fedlev-gebouw voegt zich daarbij, als deel van het ensemble, maar volstrekt eigen in de wijze van totstandkoming.

Juryoordeel

Het motto ‘Practice what you preach’ is volledig van toepassing op het opdrachtgeverschap van de Gerrit Rietveld Academie. Het getuigt van durf om niet met gevestigde namen in de architectuur te werken, maar de ideeënrijkdom van eigen studenten, docenten en alumni in te zetten. Het resultaat is desondanks vrij onopvallend, ingetogen zelfs. Van buiten dan. Het lijkt erop dat deze manier van werken de aandacht verlegt van de uitstraling op straat naar het interieur, en de wisselwerking tussen buiten en binnen. Een logisch gevolg van een ontwerpbenadering die niet zozeer monumentaliteit nastreeft, maar een plek om te werken en te leven.

Deel via social media