Ga direct naar inhoud

Stichting Spoorpark

Spoorpark Tilburg
Bewoners van Tilburg ontwikkelen op uitnodiging van de gemeente een nieuw stadspark

Tribunetrap langs het speelveld. Foto Blom&Moors
Tribunetrap langs het speelveld. Foto Blom&Moors

Opdrachtgever en ontwerp

Eindverantwoordelijke en projecttrekker:
Dagelijks bestuur Stichting Spoorpark: Johan Dunnewijk (voorzitter), Noud Derks (penningmeester), Anita de Haas (secretaris)

Ontwerp:
KruitKok Landschapsarchitecten, Blom&Moors – ontwerp openbare ruimte, Timmermans Architecten (paviljoens), Gls architectuur|interieur (uitkijktoren), Marieke Vromans (kunstwerk De Rits)

Planvorming en realisatie:
2015–2019

Waterplein
Waterplein. Foto Blom&Moors

Projectbeschrijving

De gemeente Tilburg komt de eer toe haar inwoners het opdrachtgeverschap voor het Spoorpark te hebben toevertrouwd. Bewoners zelf hebben dat opdrachtgeverschap vervolgens georganiseerd, ingevuld en uitgevoerd. Het resultaat is een park met een breed palet aan gebruiksmogelijkheden, bijna 10 hectare groot, op een centrale plek in de stad.
Het opdrachtgeverschap vond zijn vorm met de aanstelling van een Regiegroep, bestaande uit enkele inwoners van de stad. Deze groep vrijwilligers organiseerde het proces, onderhield het contact met de gemeente en zorgde voor een brede maatschappelijke betrokkenheid. Beslissend was de keuze om een open oproep te doen aan alle Tilburgers om met plannen te komen. Geen losse flodders, maar serieuze ideeën. Van de indiener zelf werd een actieve bijdrage aan de verwezenlijking verwacht.
De oproep leverde 82 reacties op. Ze zijn allemaal gepitcht. De Regiegroep selecteerde er acht. Doorslaggevend voor de keuze waren het enthousiasme, de gunfactor, de bereidheid tot samenwerking en het eigenaarschap van het idee, naast een aantal inhoudelijke criteria voor het functioneren van het park.
De uitverkoren indieners vormden samen de groep ‘kwartiermakers’. Met de Regiegroep, drie adviseurs en de ontwerpers stonden zij aan de lat voor de uitvoering van de plannen. Een aantal van hen verzorgt nu de exploitatie van het eigen initiatief, bijvoorbeeld van het horecapaviljoen en het paramedisch buitensportcentrum. Andere ideeën zijn gefinancierd uit het basisbudget van het park, zoals het project ‘levend water’ en het kunstwerk De Rits.
De Regiegroep handelde zonder vooropgezet plan, steeds naar bevind van zaken. Toen het opdrachtgeverschap van de feitelijke aanleg aan de orde was, is een stichting opgericht. De leden van de Regiegroep vormden het bestuur. Voor het beheer en onderhoud heeft de stichting een parkmanager aangesteld.
Veel moest worden ontdekt of zelfs bevochten, want ook de gemeente en andere partijen moesten wennen aan dit vernieuwende opdrachtgeverschap. Toch is het gelukt om het park in relatief korte tijd te realiseren, binnen het gestelde budget van 5,3 miljoen. Onder het adagium ‘tempo is ook een kwaliteit’ is een enorme inspanning geleverd.

Juryoordeel

Veel Tilburgers hebben hun nek uitgestoken om het Spoorpark tot een succes te maken. Zo’n brede burgerparticipatie en zo’n verregaande verlegging van verantwoordelijkheden betekenden een drastische ommezwaai in de vertrouwde manier van ontwikkelen. Het leverde een levendige groene ruimte op middenin de stad; een stadspark zoals Tilburg dat nog niet had. Jeugd, kunstenaars, ondernemers – vele segmenten van de samenleving kregen een plek. Toch heeft de jury aarzelingen bij de uitwerking en de vormgeving. De verschillende onderdelen zijn tamelijk eenduidig. Ze gaan geen overtuigend verband aan dat ze boven zichzelf doet uitstijgen.

Balletje trappen op het grote veld. Foto Jan van Eijndhoven
Balletje trappen op het grote veld. Foto Jan van Eijndhoven

Deel via social media