Ga direct naar inhoud

Wat is de Gouden Piramide?

Winnaar Gouden Piramide 2020 op het podium

Rijksprijs voor inspirerend opdrachtgeverschap

De Gouden Piramide is de tweejaarlijkse rijksprijs voor inspirerend opdrachtgeverschap en wordt sinds 2003 uitgereikt. Opdrachtgevers die inspireren met een vernieuwend en gedurfd project komen voor de prijs in aanmerking: particulieren, instellingen, bedrijven, woningcorporaties, decentrale overheden, ontwikkelingscombinaties, enzovoort. Alleen de rijksoverheid komt niet voor de prijs in aanmerking.

Met de Gouden Piramide vestigt de rijksoverheid de aandacht op het belang van excellent opdrachtgeverschap in de architectuur en gebiedsontwikkeling. De tweejaarlijkse prijs maakt deel uit van het Actieprogramma Ruimtelijk Ontwerp (ARO), een vierjarig stimuleringsprogramma om de inzet van ruimtelijk ontwerp bij maatschappelijke opgaven te versterken. De ministeries van Binnenlandse Zaken & Koninkrijksrelaties en van Onderwijs, Cultuur & Wetenschap zijn verantwoordelijk en de overige departementen zijn betrokken. Het actieprogramma vormt een onderdeel van de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) en het cultuurbeleid.

Meedingen kan met een bijna of compleet uitgevoerd ruimtelijk project waarvoor opdracht is gegeven aan één of meer architecten, stedenbouwkundigen, landschapsarchitecten en/of interieurarchitecten. Het kan om nieuwbouw of nieuwe aanleg gaan, maar ook om herontwikkeling, renovatie of tijdelijk gebruik. In aanmerking komen gebouwen, pleinen, parken, waterbouwkundige werken, infrastructuur, landschappen, buurten, erven, ensembles, stads- en dorpscentra, bedrijventerreinen, enzovoort.

Het project moet zijn of worden opgeleverd tussen 1 januari 2020 en 31 december 2021, of zo ver zijn uitgevoerd dat de jury zich een goede indruk kan vormen van het eindresultaat. Lees hier de deelnamevoorwaarden.

Mininster Bussemaker reikt Gouden Piramide uit aan Marie-Louise Meuris van de Nieuwe Ooster
Minister Bussemaker reikt Gouden Piramide uit aan opdrachtgever Marie-Louise Meuris van de Nieuwe Ooster Begraafplaats, 2014
Kevin Rijke (IPKW) en Bart Schoonderbeek van Schipper Bosch hebben zojuist de trofee uitgereikt gekregen door minister Plasterk
Kevin Rijke (IPKW) en Bart Schoonderbeek van Schipper Bosch hebben zojuist de trofee uitgereikt gekregen door minister Plasterk, 2015
Jury 2006
Tom Frantzen en Claus Oussoren van Lemniskade Projecten met Rijksbouwmeester Floris Alkemade en minister Ollongren, 2018

Gouden Piramide

De Gouden Piramide wordt al uitgereikt sinds 2003. Bekijk hier alle winnaars en genomineerden, bestel kosteloos een publicatie uit voorbije jaren of download een boek. HIer zijn alle exemplaren digitaal te vinden..

Gouden Piramide omslag 2009
Omslag 2009
Omslag 2010
Omslag 2010
Gouden Piramide omslag 2013
Omslag 2013

Rijksprijs

Rijksprijs de Gouden Piramide is de opvolger van respectievelijk de rijksprijzen De Bronzen Bever (1990-1997) en De Zeven Pyramides (1998-2002).

Bronzen bever

De minister van VROM stelt in 1989 de Bronzen Bever in: de Rijksprijs voor Bouwen en Wonen voor opdrachtgevers van kwalitatief hoogwaardige projecten in de utiliteitsbouw, volkshuisvesting en ruimtelijke ordening, waarbij geïnspireerd opdrachtgeverschap en het samenspel van betrokkenen hebben geleid tot een hoge ruimtelijke kwaliteit. De prijs bestaat uit een bedrag van 50.000 gulden en een kunstvoorwerp ontworpen door Eric Claus. De jury staat onder voorzitterschap van de Rijksbouwmeester. De prijs wordt zes keer uitgereikt:
1990: Kantoorgebouw Willemswerf, Rotterdam
1991: Merodeplein, Tilburg
1992: Nieuwbouw in de binnenstad van Almelo
1993: Gemeentehuis Wehl
1994: Woningbouw Park Haagseweg, Amsterdam
1995: Woningbouw en park op terrein voormalige Kromhoutkazerne, Tilburg

Zeven Pyramides

De uitbreiding van het aantal participerende ministeries bij het architectuurbeleid leidt in 1997 tot vernieuwing en verbreding van de Rijksprijs. De Zeven Pyramides (zeven prijzen) vervangen de Bronzen Bever. De nieuwe prijs maakt onderscheid in zes categorieën, zodat elk ministerie zich vertegenwoordigd weet: ruimtelijke ordening, infrastructuur, landschapsarchitectuur, wonen, utiliteitsbouw en monumentenzorg. Daarnaast wordt een zogenaamde Vrije Pyramide uitgereikt, op voordracht van de Rijksbouwmeester. De prijs bestaat uit een trofee, de geldprijs vervalt. De Zeven Pyramides worden twee keer uitgereikt, in 1998 en in 2000.

Een laatste Vrije Pyramide wordt in 2002 uitgereikt aan Huub Smeets (directeur Stadsontwikkeling en Grondzaken van de gemeente Maastricht). Hij krijgt de prijs omdat hij in zijn werk als opdrachtgever nadrukkelijk let op de context van de stad. Hij heeft zijn stempel gezet op onder andere het Sphinx-Ceramique-terrein.

Zeven Pyramides 1998:
- Pyramide Ruimtelijke Ordening: Gemeente Grave voor de ontwikkeling van de binnenstad.
- Pyramide Infrastructuur: Gemeente Rotterdam met de Erasmusbrug.
- Pyramide Landschapsarchitectuur: Goois Natuurreservaat met project Zanderij Crailo.
- Pyramide Wonen: Woningbouwvereniging Het Oosten in Amsterdam voor de woningbouwprojecten Vespucciblokken A en B, Noordwand Mercatorplein, Gebouw Wladiwostok en Woonzorgcomplex Oklahoma.
- Pyramide Utiliteitsbouw: ING Vastgoed Ontwikkeling voor het project Waagstraat in Groningen en de Bibliotheek van de Technische Universiteit Delft.
- Pyramide Monumentenzorg: Gemeente Hilversum voor de restauratie van diverse jonge ’Dudok-monumenten’.
- Vrije Pyramide: Tjeerd Dijkstra (Rijksbouwmeester 1979-1986) vanwege zijn uitzonderlijke verbondenheid met het opdrachtgeverschap.

Zeven Pyramides 2000:
- Pyramide Ruimtelijke Ordening: gemeente Tilburg voor de projecten Kunstcluster en Popcentrum.
- Pyramide Infrastructuur: waterschap Veluwe voor het gemaal Veluwe bij Heerde, de keersluis in het Apeldoornse Kanaal bij Hattum en het dijkverbeteringsproject 'Kloosterbosch' tussen Hattem en Heerde.
- Pyramide Landschapsarchitectuur: Delta Psychiatrisch Ziekenhuis Poortugaal voor de herinrichting van het ziekenhuisterrein.
- Pyramide Wonen: De Principaal Amsterdam voor de woningbouwprojecten Lightfactory en Oeverpad.
- Pyramide Utiliteitsbouw: Siemens Nederland Den Haag voor de projecten bedrijvenpark Zoetermeer, uitbreiding van het hoofdkantoor en het gebouw voor containerscanners op de Maasvlakte.
- Pyramide Monumentenzorg: gemeente Den Haag voor de restauratie (en nieuwbouw) van het Haags Gemeentemuseum.
- Vrije Pyramide: Jan Vaessen, directeur van het Openluchtmuseum in Arnhem voor het nieuwe entreegebouw en de HollandRama.

Sinds 2003 wordt de Rijksprijs voor inspirerend opdrachtgeverschap aangeduid als de Gouden Piramide. De gefragmenteerde opzet wordt losgelaten en er wordt gekozen voor een integrale aanpak.