Bianca Seekles was lid van de jury van de Gouden Piramide in 2016. Mede-juryleden waren Jord den Hollander, Jop Fackeldey, Marieke Rietbergen en Robert Winkel. Voorzitter was Rijksbouwmeester Floris Alkemade, secretaris was Peter Paul Witsen. Winnaar van de prijs: stichting Xenia Hospice met het Xenia Hospice voor jonge mensen in Leiden. Genomineerden: Stichting Trom met De Hallen in Amsterdam, Provast met Markthal Rotterdam, Consortium DeFlat met DeFlat Kleiburg Amsterdam Zuidoost en CONO Kaasmakers met Kaasmakerij De Tijd Westbeemster.
Xenia
‘Het jureren verliep, van wat ik me ervan kan herinneren, best wel vlot. We hadden een paar stevige iconen erbij: de Markthal en De Hallen bijvoorbeeld. Van het hospice waren we allemaal direct zwaar onder de indruk. Het initiatief van een verpleegkundige die had bedacht dat deze voorziening er moest komen. Ze had zicht door alle moeilijkheden geworsteld die wij als opdrachtgevers zelf maar al te goed zelf kennen en dit project middenin Leiden gerealiseerd. En dan ook een heel mooi gebouwtje, voor die doodzieke jonge mensen. Met allerlei voorzieningen waardoor ze bijvoorbeeld gemakkelijk naar buiten konden en van de tuin konden genieten, heel bijzonder.
Oog voor maatschappelijke functies
Terugkijkend heb ik niet per se in de groep het belang van de opdrachtgever vanuit mezelf naar voren geschoven. Ik vind namelijk dat we projecten altijd met elkaar doen. Okay, er is iemand die het project initieert maar vervolgens ben je samen als team aan zet en krijg je het voor elkaar. Ik denk dat ik vooral de sociaal-maatschappelijke dimensie voorop heb gesteld. Ik leerde vooral van de winnaar dat we veel meer oog voor dit soort maatschappelijke functies moeten hebben in onze gebiedsontwikkelingen. Het is niet het eerste waar je aan denkt in de programmering en voor je het weet zit je weer met een sportschool in de plint van je project – met alle respect. Maatschappelijke functies als zo’n hospice worden vaak als een restproduct behandeld en dat is eigenlijk heel slecht. Voor een deel is het begrijpelijk omdat gebiedsontwikkelingen lang duren en je niet direct aan het begin al partijen kunt vastleggen. Bij Little C in Rotterdam hebben we het invullen van de ruimtes voor de commerciële en maatschappelijke functies anders gedaan: heel bewust gewacht tot het gereed was. Toen zijn we pas met die plinten aan de slag gegaan en hebben we geïnteresseerde partijen laten solliciteren. Ze moesten echt met een goed verhaal komen: een plan met een mooie uitstraling en vooral ook passend in de zin van: wat ga je bijdragen aan de wijk? En niemand mocht om zes uur ’s avonds van die rolluiken naar beneden laten zakken want dan heb je dus alsnog een spookstad. In de praktijk zie je vaak dat wanneer ontwikkelaars de hoofdmassa van het project hebben afgezet, ze al heel blij zijn en doorhollen naar het volgende. Terwijl het juist de sociaal-maatschappelijke functies zijn die het gebied kunnen maken of breken.
Dingen anders doen
Kijkend naar nu en de toekomst zitten we in een situatie van ‘all systems fail’. Alles lijkt in elkaar te storten, alle dossiers zitten op slot, we hebben in jaren niet zo weinig woningen opgeleverd, de angst regeert. Voor mensen als ik is dat de beste tijd, dan gaan we namelijk de dingen anders doen. Opgaven als circulaire economie, klimaatadaptatie en het bouwen voor mensen die het niet zo breed hebben: die krijgen we alleen met elkaar op de rit. Als je ziet hoeveel tijd we vermorsen, laten we de twijfel en het ongemak meer omarmen. En het experiment ook weer aandurven – met de dood van Adri Duivesteijn is dat toch nagenoeg verdwenen in Nederland. Ik geloof ook echt in een samenwerking van mensen van onderop met de grotere gebiedsontwikkelaars. Het zijn allemaal thema’s die een plek verdienen – wat mij betreft – in de komende edities van de Gouden Piramide.’
Voordracht van Bianca Seekles voor de Gouden Piramide 2026: “Wellicht wat apart om een eigen project voor te dragen, maar ik zou woongebouw SAWA in Rotterdam in het Lloydkwartier willen noemen.”
De jury, v.l.n.r. Jord den Hollander, Peter Paul Witsen (secretaris), Jop Fackeldey, Bianca Seekles, Marieke Rietbergen, Robert Winkel en Floris Alkemade (voorzitter)
